Kuruluşunun 75. Yılında Köy Enstitüleri …

koyEnstitusu

1949 yılında verilmiş bir Köy Enstitüsü Diploması*

17 Nisan 1940′ta  Köy Enstitüleri ve Köye Lüzumlu Sanat Erbabı Yetiştirme Kanunu’nun kabul edilişi ile birlikte ülkemizin dört bir yanında pıtrak gibi açılan Köy Enstitüleri bence Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana gerçekleştirilen  en özgün ve etkin eğitim uygulamasıdır.

İlkokul mezunu köy çocuklarının eğitilerek yeniden kendi köylerine dönmeleri ve öğretmen olarak bu köylerde çalışmaları amaçlanarak kurulmuştu ve üretici eğitimi, iş içinde öğretmeyi hedeflemekteydi. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un büyük gayretleriyle sürdürülen bu uygulama, yıkıcı karşı çıkışlarla yıpratılarak ne yazık ki 1954 yılında sonlandırıldı.

Kapatılması ülkemiz açısından telafisi çok zor bir kayıptır.

Bakın Fay Kirby** Türkiye’de Köy Enstitüleri isimli kitabının Önsöz’ünde neler yazmış.

“Köy Enstitüleri ile başlayan ve bir “toplumsal akım” özelliklerini taşıyan hareket durdurulunca hem bu hareket hızının kat kat artması ile elde edilecek ilerlemeler yitirilmiş, hem de yeniden eski verimsiz yollara dönülmekle zararın derecesi kat kat arttırılmıştır.”

Aksu ve Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü öğrencisi, eğitimci ve yazar Pakize Türkoğlu’nun Köy Enstitüleri ile ilgili anılarını ne güzel anlattığı videoyu aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=Hy633RdDjcc

* Diploma fotoğrafı ‘ahmetsaltık.net’ web sitesinden alınmıştır.

** Fay Kirby, Türkçe öğrenerek 1947-1950 yılları arasında üç yıl Türkiye’de öğretmen olarak çalışmıştır. 1951-1954 yılı arasında tekrar Türkiye’ye gelerek pek çok Köy Enstitüsü’nde incelemeler yapmış, kurucu müdürler, öğretmen ve öğrencilerle görüşerek doktora çalışmasını Köy Enstitüleri üzerine hazırlamıştır. Özgün adı “The Village lnstitute Movement of Turkey: An Educational Mobilization for Social Change” olan doktora tezi Columbia Üniversitesi tarafından 1961′de kabul edilen Fay Kirby, 1962 yılından sonra Türkiye’ye yerleşmiş ve 1990 yılında Ankara’da yaşamını yitirmiştir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *